Vermoed je al een tijdje dat je ADHD hebt? Misschien herken je jezelf in verhalen van andere vrouwen, heb je informatie over ADHD gelezen of heeft iemand in je omgeving je erop gewezen. Je merkt bijvoorbeeld dat plannen veel energie kost, je hoofd altijd bezig is of je moeite hebt om taken af te maken. Toch weet je niet zeker of ADHD de verklaring is. Als je wilt weten of je ADHD hebt, kun je een diagnostisch onderzoek aanvragen. Maar waar begin je? Hoe verloopt zo’n onderzoek en hoelang duurt het voordat je duidelijkheid krijgt?

ADHD onderzoek aanvragen: waar begin je?

Wil je een ADHD-onderzoek aanvragen omdat je vermoedt dat je ADHD hebt? Dan is je huisarts meestal het eerste aanspreekpunt. Tijdens een afspraak bespreek je je klachten, de problemen die je in het dagelijks leven ervaart en je vermoeden van ADHD. De huisarts kan vervolgens beoordelen of een verwijzing voor diagnostisch onderzoek passend is.

Je hoeft niet zeker te weten dat je ADHD hebt om deze stap te zetten. Het onderzoek is er juist om te bekijken of je klachten bij ADHD passen of dat er mogelijk een andere verklaring is.

Als je eenmaal een verwijzing hebt, kun je op zoek naar een passende zorgaanbieder. Houd daarbij rekening met eventuele wachttijden en informeer vooraf naar de voorwaarden voor vergoeding. Hoe je je voorbereidt op het gesprek met je huisarts en wat je daarna kunt verwachten, lees je hieronder stap voor stap.

Stap 1: Bespreek je vermoeden met je huisarts

De huisarts is meestal het eerste aanspreekpunt als je een ADHD-diagnose wilt aanvragen. Voor veel vrouwen is dit best een spannende stap. Misschien twijfel je aan jezelf of vind je het moeilijk om uit te leggen waar je tegenaan loopt.

Je hoeft niet zeker te weten dat je ADHD hebt voordat je een afspraak maakt. Het gaat er juist om dat je je klachten bespreekt en samen kijkt welke hulp passend is.

Hoe bereid je je voor op het gesprek?

Het kan helpen om vooraf een paar dingen op te schrijven:

  • Welke klachten herken je? Denk aan vergeetachtigheid, moeite met concentreren, uitstelgedrag, innerlijke onrust of problemen met plannen en organiseren.
  • Waar loop je in het dagelijks leven tegenaan? Beschrijf bijvoorbeeld wat er gebeurt op je werk, thuis, in je relaties of bij het regelen van afspraken.
  • Hoelang ervaar je deze problemen al? Probeer ook terug te denken aan je kindertijd en schoolperiode.
  • Wat kost je veel energie? Misschien lukt het je om alles voor elkaar te krijgen, maar alleen door heel hard te werken, jezelf voortdurend te controleren of weinig rust te nemen.

Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik herken veel kenmerken van ADHD en merk dat ik hierdoor vastloop in mijn dagelijks leven. Ik wil graag bespreken of diagnostisch onderzoek zinvol is.”

Vind je het prettig om steun te hebben? Dan kun je vragen of je partner of iemand anders die je goed kent met je meegaat. De huisarts bespreekt je klachten en kan je zo nodig verwijzen voor verdere diagnostiek. Welke zorgaanbieder passend is, hangt onder meer af van je hulpvraag, de beschikbare zorg en de lokale mogelijkheden.

Twijfel je nog of je klachten bij ADHD passen? Lees dan ook het artikel over veelvoorkomende symptomen bij vrouwen met ADHD.

Stap 2: Zoek uit waar je terechtkunt en houd rekening met wachttijden

Na de verwijzing begint vaak het wachten. De wachttijd verschilt per zorgaanbieder en regio. Soms kun je relatief snel terecht, terwijl je op andere plekken maanden moet wachten.

Dat kan frustrerend zijn, zeker wanneer je al lang met vragen rondloopt en graag wilt begrijpen waarom bepaalde dingen zoveel moeite kosten. Gelukkig kun je in de tussentijd zelf een aantal stappen zetten.

Wat kun je doen als de wachttijd lang is?

  • Informeer bij meerdere zorgaanbieders. Vraag naar de wachttijd voor diagnostiek bij volwassenen en of zij ervaring hebben met ADHD bij vrouwen.
  • Vraag je zorgverzekeraar om wachtlijstbemiddeling. De verzekeraar kan met je meekijken of er een passende aanbieder met een kortere wachttijd beschikbaar is.
  • Controleer de vergoeding. Vraag na of de zorgaanbieder een contract heeft met je verzekeraar en welke voorwaarden voor vergoeding gelden.
  • Houd voorbeelden van je klachten bij. Noteer situaties waarin je moeite hebt met concentreren, plannen, overzicht houden of het reguleren van je emoties.

Je kunt je in sommige gevallen bij meer dan één aanbieder aanmelden. Informeer wel naar de voorwaarden en laat weten wanneer je ergens anders terechtkunt. Zo voorkom je onnodige afspraken of misverstanden.

Blijf je ondertussen verdiepen in het onderwerp? Op de pagina ADHD bij vrouwen lees je meer over de manier waarop ADHD zich bij vrouwen kan uiten.

Stap 3: Het diagnostisch onderzoek

Wanneer je aan de beurt bent, volgt het diagnostisch onderzoek. Dit bestaat meestal uit gesprekken en aanvullende informatieverzameling. De precieze werkwijze verschilt per zorgaanbieder en per persoon.

Het doel is niet alleen om te kijken of je ADHD-kenmerken hebt. De behandelaar onderzoekt ook hoe lang je klachten bestaan, hoeveel invloed ze hebben op je dagelijks functioneren en of er andere verklaringen of bijkomende problemen kunnen zijn.

  • Het intakegesprek

Tijdens de intake bespreek je je klachten, je hulpvraag en je persoonlijke geschiedenis. De behandelaar wil begrijpen waar je tegenaan loopt en hoe je problemen zich in de loop van je leven hebben ontwikkeld.

Er kunnen vragen aan bod komen over je werk, opleiding, relaties, huishouden, slaap en dagelijkse organisatie. Ook kan worden gevraagd naar angstklachten, somberheid, stress of andere problemen die invloed hebben op je concentratie en functioneren.

Het is niet nodig om je verhaal perfect voor te bereiden. Je mag rustig nadenken, aantekeningen gebruiken en aangeven wanneer je iets lastig vindt om onder woorden te brengen.

  • Vragenlijsten en informatie uit je omgeving

Vaak krijg je vragenlijsten over ADHD-kenmerken en je dagelijks functioneren. Soms worden ook vragen gesteld over andere mogelijke verklaringen voor je klachten. De behandelaar kan daarnaast vragen of iemand uit je omgeving informatie wil geven. Dat kan bijvoorbeeld je partner, een familielid of iemand zijn die je al lang kent.

Omdat ADHD een ontwikkelingsstoornis is, is informatie over je kindertijd belangrijk. Oude schoolrapporten of herinneringen van je ouders kunnen soms helpen om een beeld te krijgen van hoe je vroeger functioneerde. Niet iedereen beschikt over zulke informatie. Dat betekent niet automatisch dat een onderzoek niet mogelijk is. Bespreek met de behandelaar welke informatie wel beschikbaar is.

  • Is neuropsychologisch onderzoek altijd nodig?

Nee. Bij ADHD-diagnostiek bij volwassenen is neuropsychologisch onderzoek niet standaard noodzakelijk.

De diagnose wordt doorgaans gebaseerd op een zorgvuldige klinische beoordeling van je klachten, ontwikkelingsgeschiedenis en beperkingen in het dagelijks leven. Soms is aanvullend onderzoek wel zinvol, bijvoorbeeld om andere vragen over je cognitieve functioneren te beantwoorden.

Een vragenlijst of test alleen kan niet vaststellen of je ADHD hebt. De behandelaar beoordeelt alle informatie in samenhang.

ADHD onderzoek aanvragen: De terugkoppeling

Na het onderzoek bespreekt de behandelaar de bevindingen met je. Je krijgt uitleg over de conclusie en wat deze betekent. Er kan ADHD worden vastgesteld, maar het is ook mogelijk dat de klachten beter door iets anders worden verklaard of dat er onvoldoende informatie is voor een duidelijke conclusie.

Wanneer ADHD wordt vastgesteld, bespreek je doorgaans welke vervolgstappen passend zijn. Denk aan psycho-educatie, begeleiding, therapie of medicatie, afhankelijk van je klachten, behoeften en persoonlijke situatie is er veel mogelijk.

ADHD bij vrouwen: waarom wordt dit soms pas laat herkend?

Veel vrouwen ontdekken pas op volwassen leeftijd dat hun klachten mogelijk met ADHD te maken hebben. Dat komt onder meer doordat ADHD niet bij iedereen hetzelfde zichtbaar is.

Bij vrouwen kan de aandacht bijvoorbeeld meer uitgaan naar dromerigheid, afleidbaarheid en innerlijke onrust. Sommige vrouwen ontwikkelen strategieën om hun moeilijkheden te compenseren. Ze maken uitgebreide lijstjes, controleren hun werk voortdurend of besteden veel tijd aan de voorbereiding van alledaagse taken. Aan de buitenkant lijkt het dan alsof alles goed gaat, terwijl het vanbinnen veel inspanning kost.

Ook kunnen klachten lange tijd minder opvallen doordat iemand steun krijgt van ouders, een partner of een gestructureerde omgeving. Wanneer de verantwoordelijkheden toenemen, kan het lastiger worden om alles vol te houden. Stress, slaapproblemen, angstklachten en hormonale veranderingen kunnen het beeld bovendien ingewikkelder maken. Ze bewijzen geen ADHD, maar zijn wel belangrijk om mee te nemen in de beoordeling.

Herken je jezelf hierin? Lees dan verder over maskeren bij vrouwen met ADHD en een late ADHD-diagnose bij vrouwen.

Particulier een ADHD onderzoek aanvragen

Er zijn particuliere aanbieders die ADHD-diagnostiek aanbieden. De voorwaarden, wachttijden en kosten verschillen per aanbieder.

Particuliere diagnostiek kan een mogelijkheid zijn wanneer je sneller duidelijkheid wilt of een aanbieder zoekt die aansluit bij jouw specifieke hulpvraag. Controleer vooraf wel goed wat het onderzoek inhoudt en of de aanbieder ervaring heeft met diagnostiek bij volwassenen.

ADHD onderzoek: Wordt het vergoed?

Diagnostiek als onderdeel van verzekerde ggz-zorg voor volwassenen kan onder voorwaarden worden vergoed vanuit de basisverzekering. Daarbij spelen onder meer de verwijzing, de zorgaanbieder, de aard van de zorg en het eigen risico een rol.

Wanneer je een onderzoek zelf betaalt, krijg je de kosten niet automatisch vergoed. Ook een aanvullende verzekering biedt niet vanzelf dekking voor particuliere ADHD-diagnostiek.

Vraag daarom vóór je een afspraak maakt aan de aanbieder wat het onderzoek kost en bij je zorgverzekeraar of vergoeding mogelijk is. Informeer ook of eventuele vervolgbehandeling binnen hetzelfde traject kan plaatsvinden.

Wel of geen ADHD

Het kan gebeuren dat je na het onderzoek te horen krijgt dat er geen ADHD wordt vastgesteld. Misschien herken je jezelf sterk in de kenmerken en had je gehoopt eindelijk een verklaring te krijgen. Dan kan de uitkomst teleurstellend of verwarrend zijn. Toch betekent dit niet dat je klachten niet echt zijn of dat je je er maar overheen moet zetten.

Concentratieproblemen, vergeetachtigheid en moeite met plannen kunnen verschillende oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan langdurige stress, slaapproblemen, angstklachten of andere psychische of lichamelijke factoren. Soms bestaan meerdere problemen naast elkaar.

Vraag de behandelaar gerust hoe de conclusie tot stand is gekomen en welke verklaringen zijn onderzocht. Als je vragen houdt of het niet eens bent met de beoordeling, kun je informeren naar de mogelijkheden voor een second opinion. Ook zonder ADHD-diagnose kun je ondersteuning zoeken bij de problemen waar je tegenaan loopt. Je hoeft niet eerst een label te krijgen voordat je mag werken aan meer structuur, rust en grip op je dagelijks leven.

Wat gebeurt er als je wel de diagnose ADHD krijgt?

Een ADHD-diagnose kan veel duidelijk maken. Misschien begrijp je beter waarom je bepaalde situaties moeilijk vindt, waarom je zoveel energie kwijt bent aan organiseren of waarom je hoofd maar blijft doorgaan.

Voor veel vrouwen brengt de diagnose opluchting. Tegelijkertijd kunnen er vragen of gemengde gevoelens ontstaan. Misschien ben je blij met de verklaring, maar ook verdrietig omdat je jezelf jarenlang niet goed begreep of eerder hulp had willen krijgen.

Gun jezelf de tijd om aan die nieuwe inzichten te wennen. Na de diagnose bespreek je welke ondersteuning bij jou past. Dat kan bestaan uit psycho-educatie, therapie, praktische begeleiding, medicatie of een combinatie daarvan. Wat passend is, hangt af van je klachten, behoeften en omstandigheden.

Je kunt meer lezen over behandeling van ADHD bij vrouwen, ADHD-medicatie bij vrouwen en psycho-educatie bij ADHD.

Heb je de diagnose gekregen en weet je niet goed hoe je verder moet? Lees dan ook ADHD-diagnose bij vrouwen: hoe ga je nu verder?.

Veelgestelde vragen over een ADHD-diagnose aanvragen

ADHD in balans heeft de meestgestelde vragen voor jou op een rijtje gezet

Hoe vraag ik als volwassene een ADHD-diagnose aan? Maak een afspraak met je huisarts en bespreek je klachten en de gevolgen daarvan in je dagelijks leven. De huisarts kan beoordelen of een verwijzing voor diagnostisch onderzoek passend is. Je hoeft niet zeker te weten dat je ADHD hebt voordat je hulp vraagt.

Hoe lang duurt het voordat je een ADHD-diagnose krijgt? Dat verschilt per zorgaanbieder. Je krijgt eerst te maken met de wachttijd voor een intake. Daarna kan het onderzoek uit meerdere gesprekken en onderdelen bestaan. Vraag de aanbieder naar de actuele wachttijd en de verwachte duur van het traject.

Kun je ADHD hebben als je vroeger goede cijfers haalde? Ja. Goede schoolresultaten sluiten ADHD niet uit. Sommige vrouwen compenseren hun moeilijkheden met veel inspanning, perfectionisme, structuur of hulp van anderen. Voor de diagnose moet wel worden beoordeeld of je klachten passen bij de diagnostische criteria en of er aanwijzingen zijn voor kenmerken in de kindertijd.

Heb je een verwijzing nodig voor een ADHD-onderzoek? Voor diagnostiek binnen de verzekerde ggz is doorgaans een geldige verwijzing nodig. Bij particuliere aanbieders kunnen andere voorwaarden gelden. Vraag vooraf na welke eisen de aanbieder stelt en of je zorgverzekering de zorg ook kan vergoeden.

Kun je op latere leeftijd nog een ADHD-diagnose krijgen? Ja. ADHD kan ook op volwassen leeftijd worden vastgesteld. De klachten moeten passen bij de diagnostische criteria, waaronder aanwijzingen dat kenmerken al in de kindertijd aanwezig waren. Dat de diagnose pas later wordt herkend, betekent niet dat ADHD pas op volwassen leeftijd is ontstaan.

Heb je nog andere vragen of misschien wel opmerkingen, handige tips of advies? Laat deze dan hieronder achter in de comments.

ADHD onderzoek aanvragen: de eerste stap naar duidelijkheid

Een ADHD onderzoek aanvragen kan spannend zijn. Misschien twijfel je nog, vind je het lastig om je klachten uit te leggen of zie je op tegen de wachttijd. Je hoeft niet alles al te weten voordat je de eerste stap zet.

Begin met het bespreken van je klachten bij je huisarts. Door voorbeelden uit je dagelijks leven te verzamelen en vragen te stellen over het vervolg, kun je je goed voorbereiden op het traject.

Of er uiteindelijk ADHD wordt vastgesteld of niet: je verdient het om serieus genomen te worden en passende ondersteuning te krijgen.

Meer herkenning en begrip van ADHD

Een ADHD onderzoek aanvragen kan een belangrijke stap zijn naar meer inzicht in jezelf. Misschien herken je al jarenlang bepaalde patronen, loop je steeds tegen dezelfde dingen aan of vraag je je af waarom sommige dagelijkse taken zoveel energie kosten. Je hoeft niet alles meteen te begrijpen of op te lossen. Soms begint verandering met het ontdekken hoe je brein werkt.

Boekentip: Boek over ADHD bij vrouwen

De onzichtbare strijd van vrouwen met ADHD

Bekijk het boek hier bij Bol.com

Wil je meer leren over ADHD en de invloed ervan op je dagelijks leven? In het boek Bloedirritant lees je meer over de herkenbare kanten van leven met ADHD.

Meer lezen over ADHD bij vrouwen?

Kennisbank Banner – ADHD in Balans

Ontdek meer van ADHD in balans

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Geef een reactie