De amygdala: Grote invloed op het ADHD-brein

Veel vrouwen met ADHD herkennen het gevoel: emoties komen hard binnen en lijken soms uit het niets te ontstaan. Een kleine opmerking kan diep raken, stress bouwt zich snel op en herstellen kost tijd. Dit heeft weinig te maken met “te gevoelig zijn”, maar alles met hoe het ADHD-brein werkt. Een belangrijk onderdeel daarin is de amygdala. De amygdala speelt een centrale rol bij emoties, stress en veiligheid. Bij vrouwen met ADHD is dit hersengebied vaak extra actief. In dit artikel lees je wat de amygdala precies doet, hoe zij werkt binnen het ADHD-brein en waarom emoties bij vrouwen met ADHD zo intens kunnen aanvoelen.

Wat is de amygdala?

De amygdala is een klein, amandelvormig gebied diep in de hersenen. Je hebt er twee, één in elke hersenhelft. Ondanks het bescheiden formaat heeft de amygdala een grote invloed op hoe je reageert op de wereld om je heen.

De belangrijkste functies van de amygdala zijn:

Het herkennen van gevaar en dreiging
Het aansturen van emoties zoals angst, boosheid en verdriet
Het opslaan van emotionele herinneringen
Het activeren van het stresssysteem

Je kunt de amygdala zien als het alarmsysteem van het brein. Zodra er iets gebeurt dat mogelijk onveilig of spannend is, gaat dit systeem aan. Dat gebeurt razendsnel, vaak nog vóórdat je er bewust over hebt nagedacht.

Het ADHD-brein en emotieverwerking: de rol van de amygdala

Bij ADHD werken verschillende hersengebieden anders samen. Dat geldt ook voor de amygdala. In het ADHD-brein wordt de amygdala vaak sneller en sterker geactiveerd dan gemiddeld. Tegelijkertijd is de rem op dit systeem minder krachtig.

Die rem zit in de prefrontale cortex, het deel van het brein dat helpt bij executieve functies zoals plannen, overzicht houden en emoties reguleren. Bij ADHD werkt dit gebied minder efficiënt, waardoor emoties minder snel worden afgezwakt.

Het gevolg is dat emoties:

Sneller opkomen
Intenser worden ervaren
Langer blijven hangen

Dit maakt emotionele zelfregulatie één van de grootste uitdagingen bij ADHD.

Waarom is de amygdala bij vrouwen met ADHD extra gevoelig?

ADHD uit zich bij vrouwen vaak anders dan bij mannen. Waar mannen vaker druk en impulsief gedrag laten zien, uit ADHD zich bij vrouwen vaker intern: piekeren, spanning, emotionele overbelasting en vermoeidheid. De amygdala speelt hierin een belangrijke rol. Denk hierbij aan:

Hormonale invloed
Vrouwelijke hormonen hebben direct invloed op het brein, en dus ook op de amygdala. Schommelingen tijdens de menstruatiecyclus, zwangerschap en overgang kunnen de emotionele gevoeligheid versterken. Veel vrouwen met ADHD merken dat hun klachten in bepaalde fases duidelijk toenemen.

Chronische stress en aanpassen
Veel vrouwen krijgen pas laat een ADHD-diagnose. Ze hebben vaak jarenlang geprobeerd zich aan te passen, alles vol te houden en ‘normaal’ te functioneren. Deze langdurige stress houdt de amygdala voortdurend actief.

Gevoeligheid voor afwijzing
De amygdala slaat emotionele ervaringen op. Negatieve ervaringen zoals kritiek, afwijzing of het gevoel tekort te schieten, worden diep opgeslagen. Dit kan ervoor zorgen dat de amygdala later sneller alarm slaat in vergelijkbare situaties.

👉 Leestip: Stappenplan “De ADHD-Leefstijl”. Het wetenschappelijk onderbouwde stappenplan om op natuurlijke wijze ADHD-symptomen te verminderen met behulp van voeding en leefstijl.

De amygdala en overprikkeling bij ADHD

Een actieve amygdala zorgt ervoor dat prikkels harder binnenkomen. Geluid, sociale situaties, drukte of verwachtingen kunnen snel te veel worden. Het brein blijft alert, alsof er continu iets mis kan gaan.

Dit kan zich uiten in:

Emotionele uitbarstingen
Angstige of onrustige gevoelens
Snel overbelast raken
Moeite met ontspannen
Het gevoel nooit echt uit te staan

Voor vrouwen met ADHD is dit vaak een dagelijkse realiteit.

Stress, angst en het alarmsysteem van het brein

Wanneer de amygdala gevaar signaleert, zet zij het stresssysteem aan. Het lichaam maakt stresshormonen aan zoals adrenaline en cortisol. Dit is nuttig bij echte dreiging, maar belastend als het systeem te vaak aanstaat.

Bij vrouwen met ADHD gebeurt dit:

Sneller
Vaker
En het kost meer tijd om weer tot rust te komen

Als deze toestand lang aanhoudt, kan dit leiden tot uitputting, angstklachten of burn-out.

Denken versus voelen in het ADHD-brein

Veel vrouwen met ADHD herkennen het innerlijke conflict tussen weten en voelen. Rationeel begrijp je dat iets niet zo ernstig is, maar emotioneel voelt het overweldigend.

Dit komt doordat de amygdala sneller reageert dan het denkende brein. De emotionele reactie is er al, nog voordat de prefrontale cortex de situatie kan beoordelen. Dat maakt emoties soms moeilijk te sturen, hoe bewust je er ook mee bezig bent.

De amygdala tot rust brengen bij ADHD

Hoewel je de werking van de amygdala niet kunt veranderen, kun je wel invloed uitoefenen op hoe actief dit systeem is.

Wat kan helpen:

Rustige, diepe ademhaling
Regelmatige ontspanning en herstelmomenten
Prikkels beter doseren
Structuur en voorspelbaarheid in je dag
Lief zijn voor jezelf

Deze stappen geven het brein het signaal dat het veilig is, waardoor de amygdala minder snel alarm slaat.

Begrip als basis voor balans

Inzicht in de amygdala helpt om jezelf beter te begrijpen. Emoties zijn geen teken van zwakte, maar een logisch gevolg van hoe het ADHD-brein werkt. Zeker bij vrouwen, waar hormonale invloeden en jarenlange aanpassing meespelen.

Boekentip: Boek over ADHD bij vrouwen

De onzichtbare strijd van vrouwen met ADHD

Bekijk het boek hier bij Bol.com

Door te erkennen wat je brein nodig heeft, ontstaat er ruimte voor rust en herstel. Niet door harder je best te doen, maar door beter af te stemmen op jezelf.