Wat is maskeren bij vrouwen met ADHD? Herken de signalen

Maskeren bij vrouwen met ADHD komt veel vaker voor dan we lang hebben gedacht. Toch herkennen veel vrouwen zichzelf pas laat in dit patroon. Ze hebben geleerd om hun onrust, chaos of gevoeligheid te verbergen. Aan de buitenkant lijken ze georganiseerd, sociaal en sterk. Van binnen kost het vaak enorm veel energie. In dit artikel lees je wat maskeren precies is, waarom vrouwen met ADHD dit zo vaak doen, welke signalen erbij horen en wat het met je welzijn kan doen.

Wat is maskeren?

Maskeren betekent dat je bewust of onbewust gedrag aanleert om je ADHD-symptomen minder zichtbaar te maken. Je past je aan aan wat de omgeving verwacht. Je probeert “normaal” over te komen, ook als dat niet vanzelf gaat.

Bij ADHD gaat het vaak om het onderdrukken van:

Onrust of beweeglijkheid
Vergeetachtigheid
Impulsiviteit
Emotionele reacties
Overprikkeling
Moeite met plannen of overzicht

In plaats van laten zien wat er werkelijk speelt, zet je een soort masker op. Je doet extra je best en controleert jezelf constant. Daarnaast ben je extra alert op hoe anderen reageren. Dat kost ontzettend veel energie.

Waarom maskeren vrouwen met ADHD vaker?

Bij vrouwen uit ADHD zich vaak anders dan bij mannen. Jongens vallen sneller op door druk gedrag. Meisjes zijn vaker dromerig, gevoelig of perfectionistisch. Daardoor wordt ADHD bij vrouwen minder snel herkend.

Daarnaast spelen maatschappelijke verwachtingen een grote rol. Van vrouwen wordt vaak verwacht dat ze:

Zorgzaam zijn
Georganiseerd zijn
Sociaal sterk zijn
Emotioneel stabiel blijven
Het huishouden en werk combineren

Veel vrouwen met ADHD voelen al jong dat ze “anders” zijn. Ze merken dat ze sneller overweldigd raken of moeite hebben met overzicht. Om erbij te horen, gaan ze zich aanpassen. Maskeren wordt dan een overlevingsstrategie.

Hoe ziet maskeren eruit in het dagelijks leven?

Maskeren is niet altijd zichtbaar voor de buitenwereld. Het gebeurt vaak subtiel. Hieronder een aantal herkenbare voorbeelden:

1. Overcompenseren

Je maakt eindeloze lijstjes, werkt ’s avonds door om niets te vergeten en bereidt gesprekken overdreven goed voor. Anderen zien een perfectionist. Jij voelt de stress.

2. Je emoties onderdrukken

Je bent snel geraakt of overprikkeld, maar laat het niet merken. Zo kun je glimlachen terwijl je eigenlijk wilt huilen of weg wilt lopen.

3. Meebewegen met anderen

Je past je persoonlijkheid aan per situatie. In een groep scan je continu hoe je moet reageren. Wie ben ik hier? Wat wordt er van mij verwacht?

4. Altijd sterk willen lijken

Hulp vragen voelt als falen. Je wilt niet dat anderen zien hoe chaotisch het in je hoofd kan zijn, dus probeer je alles zelf op te lossen en houd je vol dat het prima gaat, ook als je eigenlijk overloopt.

5. Jezelf kleiner maken

Je negeert je eigen ideeën, relativeert je eigen behoeften en zegt sneller “maakt niet uit”, terwijl je dat eigenlijk wel wat uitmaakt. Je wilt niet lastig zijn, niet te veel ruimte innemen en vooral niet opvallen. Ondertussen kost het je steeds meer energie om jezelf op de achtergrond te houden.

Maskeren ziet er aan de buitenkant vaak succesvol en sociaal uit, maar van binnen kan het voelen als continu op je tenen lopen.

Wat zijn de gevolgen van maskeren?

Op korte termijn kan maskeren helpen. Je voorkomt kritiek of afwijzing. Je functioneert op werk en in relaties. Maar op lange termijn kan het zwaar wegen.

Veel vrouwen met ADHD die jarenlang gemaskeerd hebben, ervaren:

Chronische vermoeidheid
Burn-outklachten
Angst of somberheid
Gevoel van leegte
Identiteitsvragen: “Wie ben ik eigenlijk?”

Sommigen vrouwen krijgen eerst andere diagnoses zoals depressie of angststoornis, terwijl de onderliggende ADHD niet wordt gezien. Daardoor kan het voorkomen dat vrouwen vaak pas op latere leeftijd de juiste diagnose van ADHD krijgen. Maskeren kan er dus voor zorgen dat je jezelf kwijtraakt.

Het verschil tussen aanpassen en maskeren bij vrouwen met ADHD

Iedereen past zich wel eens aan. Dat is normaal sociaal gedrag. Het verschil zit in de intensiteit en de energie die het kost.

Aanpassen:

Voelt flexibel
Kost weinig energie
Je blijft dicht bij jezelf

Maskeren:

Voelt geforceerd
Kost veel energie
Je onderdrukt wie je bent

Als je na sociale situaties compleet uitgeput bent, kan dat een signaal zijn dat je structureel aan het maskeren bent.

Waarom is het belangrijk om maskeren te herkennen?

Zolang je blijft maskeren, blijf je functioneren op wilskracht. Je blijft compenseren. Dat is op langere termijn niet vol te houden.

Herkennen dat je maskeert kan een keerpunt zijn. Het geeft ruimte om:

Mild naar jezelf te kijken
Realistische verwachtingen te stellen
Grenzen aan te geven
Ondersteuning te zoeken
Je energie beter te verdelen

Voor veel vrouwen voelt de diagnose ADHD niet als een label, maar als een verklaring. Dingen vallen op hun plek.

Willen stoppen met maskeren?

Stoppen met maskeren gebeurt meestal niet van de ene op de andere dag. Het is geen knop die je omzet, maar een proces dat langzaam groeit. Vaak begint het met iets kleins: bewustwording. Het moment waarop je merkt dat je jezelf inhoudt in een gesprek. Dat je lacht terwijl je eigenlijk overprikkeld bent. Of dat je automatisch “ja” zegt, terwijl je vanbinnen voelt dat je eigenlijk “nee” wilt zeggen. Door dat soort momenten op te merken zonder oordeel, ontstaat er ruimte. Je hoeft nog niets te veranderen. Alleen zien wat je doet, is al een belangrijke eerste stap.

Van daaruit kan het helpen om te oefenen in een veilige omgeving. Maskeren is vaak jarenlang een beschermingsmechanisme geweest. Daar kun je niet zomaar ineens mee stoppen. Begin bij mensen die je vertrouwt. Misschien een vriendin, je partner of een familielid. Deel eens dat je sneller overprikkeld raakt dan anderen denken. Of dat plannen je meer energie kost dan het lijkt. Door eerlijk te zijn over wat er in je omgaat, ervaar je dat je niet altijd sterk of perfect hoeft te zijn. Dat je jezelf mag laten zien, ook in je kwetsbaarheid.

Leren luisteren naar jezelf

Veel vrouwen met ADHD zijn jarenlang gewend om over hun eigen grenzen heen te gaan. Ze zetten door, regelen alles en proberen het tempo van anderen bij te houden. Maar je zenuwstelsel geeft signalen af wanneer het te veel wordt. Overprikkeling, vermoeidheid of emotionele uitbarstingen zijn tekenen dat je systeem rust nodig heeft. Door bewust rustmomenten in te plannen en je grenzen serieus te nemen, laat je het masker stukje bij beetje zakken. Je kiest dan niet meer voor hoe het eruitziet aan de buitenkant, maar voor wat jij vanbinnen nodig hebt.

Soms is het moeilijk om dit proces alleen te doorlopen. Dan kan begeleiding helpend zijn. Coaching of psycho-educatie over ADHD geeft inzicht in patronen die je misschien al jaren herhaalt zonder het te beseffen. Je leert begrijpen waarom je bent gaan maskeren en wat het je heeft opgeleverd. Maar ook wat het je kost. Dat inzicht brengt vaak opluchting. Het maakt duidelijk dat je niet “te gevoelig” of “te chaotisch” bent, maar dat je brein simpelweg anders werkt.

Maskeren bij vrouwen en zelfbeeld

Veel vrouwen met ADHD hebben jarenlang gedacht dat ze “niet goed genoeg” waren. Ze zagen alleen hun moeite met overzicht, planning of concentratie. Niet hun creativiteit, intuïtie of doorzettingsvermogen.

Door te maskeren bevestig je onbewust het idee dat jouw echte zelf niet goed genoeg is. Dat is pijnlijk. Wanneer je het masker langzaam afzet, ontstaat er ruimte voor zelfacceptatie. Je hoeft niet perfect georganiseerd te zijn om waardevol te zijn.

Het afzetten van je masker betekent niet dat je ineens overal alles zegt wat je denkt. Het betekent dat je steeds vaker keuzes maakt die passen bij wie jij werkelijk bent. Dat je minder energie verspilt aan jezelf verbergen en meer energie overhoudt voor wat echt belangrijk is. En dat begint, heel rustig, met eerlijk durven kijken naar jezelf.

Maskeren bij vrouwen met ADHD: Herkenning geeft rust

Maskeren bij vrouwen met ADHD is een slimme strategie geweest om je staande te houden in een wereld die weinig begrip had voor hoe jouw brein werkt. Maar wat vroeger hielp, kan nu uitputten. Door te begrijpen wat maskeren is, kun je stap voor stap leren om dichter bij jezelf te blijven.

Boekentip: Boek over ADHD bij vrouwen

De onzichtbare strijd van vrouwen met ADHD

Bekijk het boek hier bij Bol.com

Dat betekent niet dat je je nooit meer hoeft aan te passen. Het betekent dat je jezelf niet meer verliest. Je hoeft niet voortdurend te bewijzen dat je “normaal” bent. Je mag leren functioneren op een manier die past bij jouw energie, jouw brein en jouw leven. En juist daar ontstaat balans.