Vitamine D tekort en ADHD bij vrouwen: Wat is het verband?

Vitamine D wordt vaak “de zonvitamine” genoemd. De meeste mensen denken bij vitamine D vooral aan botten en calcium. Maar deze vitamine, die eigenlijk meer een hormoon is, doet veel meer dan dat. Zeker bij vrouwen met ADHD kan vitamine D een belangrijke rol spelen in je energielevel, stemming en concentratie. In dit artikel lees je wat vitamine D precies is, hoe je lichaam het aanmaakt, wat de symptomen zijn van een tekort en wat het mogelijke verband is tussen vitamine D en ADHD bij vrouwen.

Wat is vitamine D?

Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die zich in je lichaam gedraagt als een hormoon. Dat betekent dat het invloed heeft op allerlei processen in je lichaam en hersenen. Het helpt bij de opname van calcium en fosfor en ondersteunt je botten en spieren. Maar daarnaast heeft vitamine D ook invloed op:

Je immuunsysteem
Je energieniveau
Je stemming
De werking van je hersenen
Hormonale balans

In je hersenen zitten speciale receptoren voor vitamine D. Dat laat zien dat deze stof actief betrokken is bij hoe je brein functioneert.

Hoe maakt je lichaam vitamine D aan?

Je lichaam kan zelf vitamine D aanmaken onder invloed van zonlicht. Wanneer je huid wordt blootgesteld aan uv-B straling, zet je lichaam cholesterol om in vitamine D.

In Nederland is dit niet het hele jaar voldoende mogelijk. Tussen ongeveer april en september kan je lichaam genoeg vitamine D uit zonlicht aanmaken, mits je regelmatig buiten bent. In de herfst en winter is de zon te zwak en moet je het vooral hebben van voeding of een supplement.

Vitamine D zit in kleine hoeveelheden in voeding zoals:

Vette vis (zalm, makreel, haring)
Eieren
Lever
Volle zuivelproducten (zoals roomboter en sommige kazen, in kleine hoeveelheden)
Producten waar vitamine D aan is toegevoegd, zoals margarine

Voor veel vrouwen is voeding alleen niet voldoende om de aanbevolen hoeveelheid te halen.

Symptomen van een vitamine D-tekort

Een tekort aan vitamine D komt in Nederland veel voor, vooral bij vrouwen. De klachten zijn vaak vaag en worden niet altijd direct herkend.

Veel voorkomende symptomen zijn:

Vermoeidheid
Sombere stemming
Prikkelbaarheid
Slaapproblemen
Concentratieproblemen
Spierpijn of spierzwakte
Vaker verkouden of ziek zijn

Bij vrouwen met ADHD kunnen deze klachten extra verwarrend zijn. Vermoeidheid, overprikkeling en concentratieproblemen horen immers ook bij ADHD. Daardoor wordt een tekort soms over het hoofd gezien.

Het verband tussen vitamine D en ADHD

ADHD heeft onder andere te maken met een andere werking van neurotransmitters, zoals dopamine. Dopamine speelt een belangrijke rol bij motivatie, focus en beloning. In de hersenen bevinden zich vitamine D-receptoren in gebieden die betrokken zijn bij aandacht en impulscontrole.

Onderzoek laat zien dat lage vitamine D-waarden samen kunnen gaan met meer aandachtsproblemen en stemmingsklachten. Dat betekent niet dat een tekort ADHD veroorzaakt, maar het kan klachten wel versterken.

Bij vrouwen met ADHD zie je vaak:

Innerlijke onrust
Mentale vermoeidheid
Stemmingswisselingen
Moeite met concentratie
Verhoogde gevoeligheid voor stress

Wanneer er daarnaast sprake is van een vitamine D-tekort, kan dit de draagkracht verder verlagen. Je voelt je sneller leeg, minder veerkrachtig en overprikkeld.

Waarom vrouwen extra gevoelig kunnen zijn

Vrouwen lopen om verschillende redenen meer risico op een vitamine D-tekort:

Ze werken vaker binnen.
Ze gebruiken vaker een hoge factor zonnebrand (wat logisch en gezond is, maar de aanmaak vermindert).
Ze hebben hormonale schommelingen tijdens de cyclus, zwangerschap en overgang.
Stress en mentale belasting zijn vaak hoog.
De huid wordt vaker bedekt, door kledingkeuze of religieuze redenen, wat de blootstelling aan zonlicht vermindert.

Stress beïnvloedt je hele hormonale systeem. Wanneer je langdurig overbelast bent, wat bij ADHD vaker voorkomt, kan je lichaam sneller uit balans raken.

Tijdens de overgang wordt vitamine D nóg belangrijker, omdat het ook betrokken is bij botgezondheid en spierkracht.

Vitamine D en stemming bij ADHD

Veel vrouwen met ADHD ervaren stemmingswisselingen of sombere periodes. Vitamine D speelt een rol bij de regulatie van serotonine, een neurotransmitter die betrokken is bij je stemming.

Een lage vitamine D-status wordt in verband gebracht met:

Somberheid
Angstgevoelens
Minder stressbestendigheid

Voor vrouwen met ADHD, die vaak al gevoeliger zijn voor emotionele schommelingen, kan dit extra impact hebben.

Wanneer is suppletie verstandig?

In Nederland wordt voor bepaalde groepen standaard suppletie aangeraden. De algemene adviezen zijn:

Kinderen van 0 tot 4 jaar: Dagelijks 10 microgram
Meisjes/Vrouwen 5-49 jaar: 10 microgram per dag bij onvoldoende buitenlucht of donkere huidskleur.
Zwangere vrouwen: 10 microgram per dag
Vrouwen van 50 tot 69 jaar: 10 microgram per dag
Vrouwen van 70 jaar en ouder: 20 microgram per dag

Bij een vastgesteld tekort kan tijdelijk een hogere dosering nodig zijn. Dit gebeurt altijd in overleg met een arts.

Vitamine D wordt beter opgenomen wanneer je het inneemt bij een maaltijd met vet. Dagelijks gebruik is hierbij belangrijk voor een stabiel niveau.

Zie vitamine D als onderdeel van de basis

Vitamine D is geen oplossing voor ADHD. Het vervangt geen diagnose, coaching of medicatie. Maar het is wél een belangrijke basisvoorwaarde.

Wanneer je lichaam een tekort heeft, wordt het moeilijker om:

Structuur vol te houden
Emoties te reguleren
Prikkels te verwerken
voldoende energie te ervaren

Omgaan met ADHD en klachten vraagt om een brede aanpak. Niet alleen kijken naar gedrag, maar ook naar voeding, rust, hormonen en stressbelasting.

👉 Leestip: Stappenplan “De ADHD-Leefstijl”. Het wetenschappelijk onderbouwde stappenplan om op natuurlijke wijze ADHD-symptomen te verminderen met behulp van voeding en leefstijl.

Vitamine D en ADHD

Vitamine D is veel meer dan een vitamine voor je botten. Het speelt een rol in je hersenen, je stemming en je energieniveau. Voor vrouwen met ADHD kan een tekort bestaande klachten versterken en herstel vertragen.

Twijfel je of jouw klachten alleen bij ADHD horen? Dan kan het zinvol zijn om je vitamine D-waarde te laten controleren middels een bloedonderzoek. Soms zit ondersteuning in iets eenvoudigs, zoals voldoende zonlicht of een dagelijkse aanvulling.

Begin bij de basis

Leven met ADHD als vrouw vraagt veel van je. Je bent vaak sterk, creatief en betrokken, maar ook snel overprikkeld en sneller moe dan je zou willen. Dan is het makkelijk om te denken dat je “gewoon beter je best moet doen”. Vitamine D is misschien maar een klein onderdeel van het geheel, maar het kan wel degelijk verschil maken in hoe jij je voelt.

Stappenplan: “De ADHD Leefstijl” [E-book]

Een wetenschappelijk onderbouwd stappenplan om AD(H)D-symptomen te verminderen met behulp van voeding en leefstijl.

>>> Bekijk het Ebook hier!

Zie het niet als dé oplossing, maar als een puzzelstukje. ADHD vraagt om een brede blik: aandacht voor je brein, je hormonen, je stressniveau én je voeding. Wanneer je lichaam beter ondersteund wordt, krijgt je hoofd vaak ook meer ruimte.