Veel vrouwen ontdekken pas rond hun veertigste of vijftigste dat hun klachten niet “gewoon stress” zijn, maar te maken hebben met ADHD. Juist tijdens de overgang kunnen ADHD-symptomen ineens veel duidelijker worden. Concentratieproblemen, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen en mentale chaos nemen toe, terwijl je misschien het gevoel hebt dat je jezelf niet meer herkent. Maar waarom gebeurt dit juist in deze levensfase? En wat is nu precies het verband tussen ADHD en de overgang?

ADHD bij vrouwen: vaak laat herkend

ADHD ziet er bij vrouwen vaak anders uit dan bij mannen. Waar mannen vaker druk en impulsief gedrag laten zien, uit ADHD zich bij vrouwen vaker in:

  • Snel overprikkeld zijn
  • Moeite met plannen en overzicht
  • Innerlijke onrust
  • Emotionele gevoeligheid
  • Vermoeidheid
  • Perfectionisme en zelfkritiek
  • Altijd “aan” staan

Veel vrouwen hebben jarenlang geleerd om zich aan te passen. Ze compenseren, maskeren en houden alle ballen in de lucht. Totdat dit niet meer lukt. En dat moment valt opvallend vaak samen met de overgang.

Wat gebeurt er in de overgang?

De overgang is de fase waarin de eierstokken steeds minder oestrogeen en progesteron aanmaken. Dit zorgt voor schommelingen van je hormonen. Het is geen plotselinge verandering, maar een proces dat jaren kan duren. Deze hormonale schommelingen hebben invloed op je hele lichaam, maar ook op je brein.

Veel voorkomende overgangsklachten zijn:

Opvallend genoeg overlappen deze klachten sterk met ADHD-symptomen. Deze overlap kan verwarrend zijn. Je kunt het gevoel krijgen dat je jezelf kwijtraakt of dat je hoofd niet meer meewerkt. In werkelijkheid reageert je brein op hormonale veranderingen. Zeker bij vrouwen met ADHD kunnen deze klachten sterker worden, omdat het brein gevoeliger is voor schommelingen. Begrip voor wat er gebeurt, helpt om milder naar jezelf te kijken.

De rol van oestrogeen bij ADHD

Oestrogeen speelt een belangrijke rol in het brein. Het ondersteunt onder andere de aanmaak en werking van dopamine. Dopamine is een neurotransmitter die essentieel is voor:

  • Focus en aandacht
  • Motivatie
  • Emotieregulatie
  • Plannen en organiseren
  • Energie en doorzettingsvermogen

Bij ADHD is de dopaminehuishouding van nature al kwetsbaar. Wanneer tijdens de overgang het oestrogeenniveau daalt en schommelt, kan dit leiden tot nóg minder dopaminebeschikbaarheid in het brein. Het gevolg? ADHD-klachten kunnen ineens duidelijker, heftiger of moeilijker hanteerbaar worden.

Waarom ADHD-klachten in de overgang verergeren

Veel vrouwen merken dat strategieën die jarenlang werkten, ineens niet meer voldoende zijn. Dat heeft meerdere oorzaken:

1. Hormonale schommelingen

Niet alleen de daling van oestrogeen, maar vooral de wisselingen zorgen voor instabiliteit in het brein.

2. Chronische overbelasting

Veel vrouwen met ADHD hebben jarenlang over hun grenzen geleefd. De overgang vraagt extra energie, terwijl de reserves vaak al laag zijn.

3. Slaaptekort

Slechter slapen versterkt ADHD-symptomen zoals prikkelbaarheid, concentratieproblemen en emotionele reacties.

4. Verlies van controle

Als plannen, onthouden en overzicht houden moeilijker wordt, kan dit gevoelens van falen, schaamte of angst versterken.

5. Sneller overprikkeld

Door hormonale veranderingen raakt het zenuwstelsel sneller uit balans. Stress en prikkels komen harder binnen en het kost meer moeite om weer tot rust te komen. Hierdoor voelen gewone taken al gauw te veel.

ADHD-klachten die verergeren in de overgang zijn geen teken dat je faalt of het niet meer aankunt. Je brein reageert op grote hormonale veranderingen. Met meer begrip, rust en aanpassingen die bij jou passen, kun je stap voor stap weer meer balans en overzicht ervaren.

ADHD of overgang? Of allebei?

Een veelgestelde vraag is: “Heb ik nu ADHD of komt dit door de overgang?”
Het eerlijke antwoord is: vaak is het een combinatie.

De overgang veroorzaakt geen ADHD, maar kan wel bestaande ADHD zichtbaarder maken. Bij sommige vrouwen leidt dit er zelfs toe dat zij pas in deze levensfase ontdekken dat zij ADHD hebben.

Waarom sommige vrouwen pas tijdens de overgang de diagnose ADHD krijgen

Voor veel vrouwen is de overgang het moment waarop zij voor het eerst echt vastlopen. Jarenlang hebben zij hun ADHD onbewust gecompenseerd door hard te werken, zich aan te passen en te zorgen voor anderen. Structuur kwam van buitenaf: school, werk, gezin en vaste routines.

Door de daling en schommelingen van oestrogeen wordt deze compensatie moeilijker vol te houden. Concentratieproblemen, mentale chaos en emotionele intensiteit nemen toe. Strategieën die vroeger werkten, lijken ineens weg te vallen.

Pas dan ontstaat bij sommige vrouwen het besef dat deze klachten niet nieuw zijn. Terugkijkend herkennen zij vaak patronen die al vanaf hun jeugd aanwezig waren. De overgang werkt in dat opzicht als een vergrootglas. ADHD ontstaat niet door de overgang, maar wordt wel zichtbaarder.

Hierdoor krijgen sommige vrouwen pas rond hun veertigste of vijftigste de diagnose ADHD. Dat kan confronterend zijn, maar ook verhelderend. Veel puzzelstukjes vallen op hun plek en er ontstaat meer begrip voor zichzelf.

Emoties en prikkelverwerking

Vrouwen met ADHD zijn vaak gevoeliger voor prikkels. In de overgang kan deze prikkelgevoeligheid toenemen. Geluid, drukte, verwachtingen en emoties komen harder binnen.

Ook emotieregulatie kan lastiger worden. Tranen zitten hoger, boosheid komt sneller en herstel duurt langer. Dit heeft niets te maken met zwakte, maar met een brein dat tijdelijk uit balans is.

Wat kun je doen bij ADHD en overgang?

Hoewel je de overgang niet kunt stoppen, kun je wél leren om er beter mee om te gaan.

  • Begrip en erkenning
    Weten dat je klachten een logische verklaring hebben, geeft vaak al opluchting.
  • Leefstijl als basis
    Rust, regelmaat, voeding en beweging zijn extra belangrijk voor vrouwen met ADHD in de overgang.
  • Mildheid voor jezelf
    Je hoeft niet te functioneren zoals tien jaar geleden. Aanpassen is geen falen, maar zelfzorg.
  • Structuur vereenvoudigen
    Minder moeten, minder prikkels, minder verwachtingen. Simpelere systemen werken vaak beter.
  • Ondersteuning zoeken
    Coaching, begeleiding of lotgenotencontact kan helpen om overzicht en balans terug te vinden.

>>> Stappenplan: De ADHD leefstijl

Tot slot

ADHD en de overgang versterken elkaar, maar dat betekent niet dat je de controle kwijt bent. Met inzicht, passende ondersteuning en een andere manier van omgaan met energie en prikkels, kan deze levensfase ook een moment worden van verdieping en heroriëntatie.

Boekentip: Boek over ADHD bij vrouwen

De onzichtbare strijd van vrouwen met ADHD

Bekijk het boek hier bij Bol.com

Het is oké om hulp te vragen en om dingen anders aan te pakken dan je gewend was. Wat je ervaart is geen teken van zwakte, maar een logisch gevolg van wat er in je lichaam en brein gebeurt. Er is niets mis met jou je mag leren luisteren naar wat je nu nodig hebt.

Meer lezen
Kennisbank Banner – ADHD in Balans

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *